Phát triển nguồn nhân lực quốc tế, kinh nghiệm của Đài Loan và bài học cho Việt Nam

16/10/2018 In bài viết

Căn cứ kế hoạch thực hiện nhiệm vụ KH&CN thuộc Chương trình KHGD cấp quốc gia “Nghiên cứu đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Việt Nam trong cơ chế thị trường”, mã số KHGD/16-20.ĐT019 do Trường Đại học Ngoại Thương chủ trì. Các địa điểm mà nhóm nghiên cứu đến làm việc và học tập kinh nghiệm quản lý nhà nước đối với giáo dục đại học tại Bộ Lao động, Bộ Giáo dục Đài Loan, trường Đại học khoa học và công nghệ Chien Hsin (Chien Hsin University of Science and Technology), Trường Đại học Nanhua (Nanhua University), Trường Đại Học Minh Truyền (Minh Chuan University), Trường Đại học Saint John (Saint John University), Trường Đại học Meiho (Meiho University), một số đại diện doanh nghiệm của thành phố Đài Bắc, Cao Hùng, Sở Y tế thành phố Chiayi.

Nhóm nghiên cứu đã thảo luận và chia sẻ thông tin về các nội dung sau:

Ảnh hưởng của nguồn nhân lực tới triển vọng kinh tế toàn cầu.

Những xu hướng mới trong phát triển nguồn nhân lực.

Các chính sách để triển khai triến lược phát triển nguồn nhân lực của Đài Loan.

Vai trò của hệ thống giáo dục (nói chung), hệ thống đào tạo nghề và hệ thống đào tạo từ bậc đại học (nói riêng) tại Đài Loan tới sự phát triển nguồn nhân lực quốc gia.

Các nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng nguồn nhân lực quốc gia; Mô hình và khuôn khổ đánh giá chất lượng nguồn nhân lực quốc gia.

Hợp tác trong các chương trình Quốc tế nhằm thu hút tài năng ở Đài Loan

Bài học kinh nghiệm trong phát triển kinh tế ở cấp quốc gia trong đó tập trung phân tích vai trò của phát triển nguồn nhận lực.

Trao đổi về kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực Sản xuất công nghiệp, Kỹ thuật điện tử, Kỹ thuật điện, Tài chính ngân hàng, Kinh doanh quốc tế, Quản lý Thông tin, Marketing và phân phối, Truyền thông, báo chí, Luật, Ngôn ngữ, Du lịch khách sạn, Khoa học xã hội, Thiết kế, Công nghệ sức khoẻ, Giáo dục.

Trao đổi về các chương trình hợp tác đào tạo, nghiên cứu khoa học giữa trường Đại học Ngoại thương và các trường Đối tác trong giai đoạn tới.

(PGS.TS Nguyễn Thu Thủy phát biểu tại hội thảo)

Một số kết quả học được từ kinh nghiệm của Đài Loan sau chuyến khảo sát

            Hầu hết những chính sách trong phát triển nguồn nhân lực quốc gia của Đài Loan tập trung vào các vấn đề chính bao gồm phát triển đội ngũ nhân lực trẻ; đào tạo định hướng thực hành; hợp tác quốc tế trong giáo dục đào tạo thông qua các chương trình trao đổi, học tập tại các quốc gia phát triển hàng đầu trên thế giới như Mỹ; ứng dụng công nghệ vào trong giáo dục như đào tạo trực tuyến nhằm giúp những người ở vùng sâu vùng xa vẫn có thể tiếp cận với những tri thức mới và triển khai các chương trình học tập suốt đời.

            - Đào tạo nghề và kỹ thuật đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế của Đài Loan. Dân số Đài Loan ít nên nước này rất thiếu hụt về nguồn lực con người nhưng Đài Loan lại có thể trở thành một nền kinh tế phát triển trên thế giới. Để có được những thành tựu kinh tế cho đến ngày hôm nay là nhờ vào hệ thống giáo dục nghề đã giúp ươm tạo được nguồn lao động kĩ thuật cao với số lượng lớn. Giáo dục nghề tại Đài Loan đã được triển khai từ trường trung học kỹ thuật, cao đăng kỹ thuật cho tới các trường đại học công nghệ và khoa học. Tại Đài Loan cứ gần 5 sinh viên trong số 10 sinh viên trung học là đăng kí vào trường cao đẳng nghề. Trong một số ngành nghề đạo tạo như du lịch, y tế, để giúp sinh viên có tay nghề, nắm vững chuyên môn, một số chương trình đào tạo tại Đài Loan được thiết kế với 1 năm cho sinh viên đi thực tế tại các tổ chức, doanh nghiệp và được trả lương. Giáo dục đào tạo gắn kết với nghề được Đài Loan triển khai xuyên suốt trong nhiều năm qua. Để có thể gắn kết việc đào tạo với việc học nghề thì Đài Loan đã phát triển các chuỗi liên minh hợp tác giữa các trường đại học và các tổ chức, doanh nghiệp, ngành nghề nhằm nuôi dưỡng, phát triển, nghiên cứu và thương mại hóa các công trình nghiên cứu có tính ứng dụng cao.

            - Triển khai chương trình " Thúc đẩy người lao động và nuôi dưỡng tài năng" nhằm xây dựng một đội ngũ doanh nhân Đài Loan cốt lõi xứng tầm quốc tế; thu hút nhân tài quốc tế tới Đài Loan nhằm phát triển nước này; thúc đẩy đội ngũ lao động và doanh nhân trẻ; tăng cường các hoạt động trao đổi và hợp tác nghiên cứu giữa các trường đại học và tổ chức công nghiệp quốc tế; hỗ trợ hệ sinh thái của các doanh nghiệp và đổi mới sáng tạo theo tiêu chuẩn quốc tế. Để thúc đẩy sinh viên trẻ phát huy năng lực nghiên cứu trong rất nhiều ngành nghề khác nhau. Đài Loan đã triển khai nhiều chương trình học bổng cho sinh viên trẻ trong nghiên cứu. Để thúc đẩy khả năng nghiên cứu, học tập và sáng tạo đối với người trẻ, Đài Loan đã có nhiều thay đổi trong chương trình giáo dục của mình hướng tới hội nhập và kế thừa của quốc tế. Quan điểm giáo dục của Đài Loan đó là quá trình giáo dục là quá trình phát triển một con người cho nên quá trình học cần phải giúp người học phát huy hết năng lực của bản thân. Để làm được việc đó thì trường học là nơi thúc đẩy và thắp lửa cho sinh viên hơn là việc kiểm soát sinh viên. Mặt khác giáo dục Đài Loan không ngừng tăng tính tương tác trong quá trình học tập để sinh viên có nhiều trải nghiệm học tập gắn kết với thực tế. Ngoài ra, Đài Loan còn triển khai chương trình "Einstein's cultivation plan" và " Columbus plan" cho các nhà nghiên cứu, khoa học trẻ trong lĩnh vực khoa học tự nhiên, kỹ thuật, khoa học đời sống, khoa học nhân văn, khoa học xã hội cho những cá nhân trong độ tuổi từ 32-35 tuổi. Dự án này mỗi năm giành từ 30-50 học bổng, giải thưởng với giá trị tối đa là 5 triệu đô la đài loan. Giải thưởng nhắm giúp những tài năng trẻ không ngừng sáng tạo và vun đắp ước mơ. Ngoài ra các dự án này còn hỗ trợ những tài năng trẻ 5 triệu đô la đài loan cho mỗi mỗi năm và kéo dài trong vòng 4 năm.

(Nhóm nghiên cứu chụp ảnh cùng các đại biểu tham dự tọa đàm tại trường Đại học Saint John)

- Năm 2016, Bộ Giáo dục Đài Loan đã triển khai chương trình "Higher Education Innovation and Transformation Task Force" với nỗ lực nhằm hình thành một liên minh giữa các tổ chức giáo dục đại học cũng như tăng cường hợp tác giữa các trường đại học trong và ngoài nước và khuyến khích thành lập các trường học thực nghiệm, các trường độc lập. Các trường đại học Đài Loan đã xây dựng được mối quan hệ tốt và lâu dài với nhiều trường đại học, tổ chức giáo dục hàng đầu trên thế giới trong việc trao đổi học thuật, nghiên cứu và sinh viên. Số lượng sinh viên Đài Loan tốt nghiệp tại các trường đại học lớn tại Mỹ tăng đều hàng năm. Số lượng các chương trình trao đổi hợp tác trong đào tạo với các trường đại học tại các nước phát triển như Mỹ ngày càng gia tăng. Nhiều trường Đại học Đài Loan đã có chi nhánh tại Mỹ nhằm thúc đẩy đào tạo quốc tế.

Làm việc và trao đổi thông tin nghiên cứu cùng Hiệu phó và giảng viên trường Đại học Nanhua

 

- Đài Loan rất khuyến khích việc ứng dụng khoa học công nghệ vào trong công tác đào tạo. Đài Loan còn xây dựng một dự án phát triển cơ sở hạ tầng cho phát triển trong tương lai. Dự án kéo dài trong 8 năm từ 2017 đến 2024. Một phần của dự án này là đầu tư 638 triệu đô là vào phát triển hạ tầng cho giảng dạy và học tập số hóa bao gồm đầu tư hạ tầng đường truyền interenet, phát triển cơ sở dữ liệu cho các khóa học trực tuyến nhằm giúp mở rộng nhiều nguồn học tập cho nhiều đối tượng khác nhau và có thể các biệt hóa các chương trình học tập cho từng đối tượng khác nhau; triển khai giáo dục qua các trò game mô phỏng để tăng tính thực tiễn.

 - Ngoài những chương trình "nuôi dưỡng" tài năng trẻ thì Đài Loan cũng khuyến khích người dân học tập suốt đời với nhiều chính sách, chương trình nhằm giúp mọi người không ngừng học hỏi, nâng cao hiểu biết, tri thức và cải thiện đời sống. Năm 2002, Đài Loan đã ban hành một văn bản về học tập suốt đời. Chương trình học tập suốt đời giúp người dân Đài Loan không ngừng học tập và phát triển bản thân. Thông qua đây chất lượng người lao động cũng không ngừng được cải thiện rất nhiều.

Làm việc và trao đổi kinh nghiệm đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực du lịch, với ông Phó hiệu trưởng và giảng viên trường Đại học Ming Chuan.

 

PGS. TS, Nguyễn Thu Thủy- ThS. Lê Thị Ngọc Lan (đơn vị chủ trì: Trường Đại học Ngoại Thương)